umowa o pracę, wypowiedzenie umowy o pracę, rozwiązanie umowy o pracę - wzór
lupa
A A A

Ubezpieczenia i Prawo Pracy nr 3 (381) z dnia 1.02.2015

Tryb postępowania w razie zmiany rodzaju umowy o pracę

Pracodawca zamierza przekształcić umowę zawartą z pracownikiem na czas nieokreślony w umowę terminową. Czy w tym celu może wypowiedzieć jej warunki?

Nie jest dopuszczalna zmiana rodzaju umowy o pracę w trybie wypowiedzenia zmieniającego. Rodzaj umowy o pracę stanowi podstawę prawną zatrudnienia, a jego zmiana może zostać przeprowadzona tylko przez rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem i zawarcie nowej umowy albo na podstawie porozumienia stron.

Stosownie do art. 29 K.p. umowa o pracę określa: strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy. W cytowanej normie pojęcia "rodzaj umowy" i "warunki umowy" zastosowano rozdzielnie i autonomicznie, a tym samym nie można ich używać zamiennie. W literaturze prawa pracy przyjmuje się, iż sformułowanie "rodzaj umowy o pracę" stosuje się dla podkreślenia podziału umów o pracę na umowy terminowe (w tym na czas: próby, wykonania określonej pracy albo określony datą końcową) i bezterminowe, natomiast "warunki umowy" oznaczają obligatoryjne i fakultatywne składniki określające jej treść.

Ważne: Biorąc pod uwagę brzmienie art. 42 § 1 K.p., przedmiotem wypowiedzenia zmieniającego mogą być tylko wynikające z umowy warunki pracy i płacy, a tym samym w tym trybie nie może zostać zmieniony rodzaj umowy o pracę.

Sąd Najwyższy w uchwale podjętej w składzie 7 sędziów w dniu 28 kwietnia 1994 r. (sygn. akt I PZP 52/93, OSNP 1994/11/169) stwierdził jednoznacznie, że: "Nie jest dopuszczalna - przez dokonanie wypowiedzenia zmieniającego (art. 42 § 1 K.p.) - zmiana rodzaju umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony na umowę na czas określony.".

  Przykład  

Pracodawca działając w oparciu o art. 42 K.p. zmienił rodzaj umowy o pracę z umowy na czas nieokreślony na umowę na czas określony wypowiadając jej warunki.

Czynność ta, mimo że była niezgodna z przepisami, wywołała skutki prawne. Jak orzekł Sąd Najwyższy sprzeczna z prawem zmiana rodzaju umowy o pracę (w trybie wypowiedzenia warunków pracy) jest skuteczna i może być wzruszona tylko na podstawie orzeczenia sądu przywracającego do pracy na poprzednich zasadach (por. wyrok SN z dnia 19 stycznia 2000 r., sygn. akt I PKN 495/99, OSNP 2001/11/376).

Pracownik może złożyć odwołanie od takiego wypowiedzenia zmieniającego w ciągu siedmiu dni od dnia jego otrzymania (art. 264 § 1 K.p.).


Zgodna z literą prawa zmiana umowy zawartej na czas nieokreślony na umowę terminową może nastąpić tylko w sposób przewidziany dla zmiany podstawy stosunku prawnego, czyli przez jej rozwiązanie, a następnie zawarcie kolejnej umowy o pracę (na czas określony) albo na podstawie porozumienia stron.

Wypowiadając umowę o pracę z zamiarem zawarcia umowy innego rodzaju, pracodawca powinien zachować wszystkie wymagane przepisami K.p. zasady dokonywania tej czynności, takie jak:

  • forma pisemna,
     
  • podanie przyczyny,
     
  • przeprowadzenie konsultacji związkowej.

Ponadto po zakończeniu umowy należy wystawić świadectwo pracy oraz rozliczyć urlop wypoczynkowy.

Dlatego też najkorzystniej jest wdrożyć omawianą zmianę za porozumieniem stron. Strony mogą w tym celu podpisać aneks zmieniający postanowienie umowy o pracę, w którym jest mowa o jej rodzaju. W treści aneksu powinno znaleźć się stwierdzenie, że od konkretnej daty umowa o pracę jest zawarta na czas określony, z podaniem daty jej trwania.

Ważne: W sytuacji gdy wcześniejsza umowa o pracę nie zostanie rozwiązana, lecz ulegnie jedynie przekształceniu, nie zachodzi konieczność wydawania świadectwa pracy ani też wypłaty ekwiwalentu za urlop.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 sierpnia 1980 r. (sygn. akt I PR 52/80, OSNC 1981/2-3/39) wyjaśnił, że jeżeli strony zgodnie mogą definitywnie rozwiązać stosunek pracy, to tym bardziej nie ma uzasadnionych podstaw dla twierdzenia, iż w wyniku porozumienia nie mogą przekształcić treści istniejącego stosunku pracy, choćby dokonana z woli obu stron zmiana była niekorzystna dla pracownika. Z kolei w wyroku z dnia 29 września 1998 r. (sygn. akt I PKN 289/98, OSNP 1999/20/647) stwierdził, że: "Zmiana umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony w umowę na czas określony wskutek zgodnego oświadczenia woli stron nie narusza art. 18 § 1 K.p.". Jeśli jednak pracownik nie wyrazi zgody na zmianę rodzaju umowy w trybie porozumienia, pracodawca może tylko wypowiedzieć stosunek pracy.

  Przykład  

Pracodawca zaproponował pracownikowi podpisanie aneksu do umowy o pracę w celu zmiany jej rodzaju. Pracownik wyraził zgodę, jednak po kilku dniach wystąpił z powództwem do sądu pracy zarzucając nieważność aneksu, który podpisał pod wpływem zagrożenia zwolnieniem z pracy.

W sytuacji, gdy pracodawca zaproponował pracownikowi ww. porozumienie zastrzegając na wypadek braku zgody pracownika możliwość wypowiedzenia umowy, to oświadczenia woli pracodawcy nie można uznać za groźbę bezprawną w rozumieniu art. 87 K.c. Każdej bowiem stronie umowy o pracę przysługuje prawo wypowiedzenia tego stosunku prawnego. Nie stanowi groźby bezprawnej zamiar skorzystania przez którąkolwiek ze stron z uprawnienia przewidzianego przepisami prawa.

www.UmowyoPrace.pl - Rodzaje umów o pracę:

 Jeśli nie znalazłeś informacji, której szukasz,
wejdź do serwisu
www.VademecumKadrowego.pl » 
Więcej w zasobach płatnych
Prenumerata 2018 r. - www.sklep.gofin.pl
PRZEWODNIKI on-line Księgowego i Kadrowego
Pomocniki Księgowego

Terminarz

listopad 2017
PN WT ŚR CZ PT SO ND
1
2
3
4
5
6
8
9
11
12
13
14
16
17
18
19
21
22
23
24
25
26
27
28
29
ASYSTENT GOFIN - Darmowa aplikacja dla Księgowych
sklep.gofin.pl - RABATY, NAGRODY, PROMOCJE
NEWSLETTERY
Fachowe czasopisma - PoznajProdukty.gofin.pl
KODEKS PRACY 2013, Prawo Pracy
Vademecum kadrowego - kompleksowo opracowane zagadnienia z prawa pracy
Wszystko o urlopach pracowniczych - wypoczynkowy, bezpłatny, macierzyński, szkoleniowy

GOFIN PODPOWIADA

Kompleksowe opracowania tematyczne

WSKAŹNIKI

Bieżące wskaźniki wraz z archiwum

Sklep internetowy - sklep.gofin.pl
gofin
sgk
czasopisma
forum
sklep
gazeta podatkowa
 
Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o., ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp., tel. 95 720 85 40, faks 95 720 85 60